Nazwisko Władysława Bendy znane jest daleko poza granicami Polski, a twórczość tego utalentowanego artysty i ilustratora została doceniona na całym świecie. Jego teatralne maski zdobiły okładki książek znanych pisarzy, a portrety kobiet ukazywały się w najważniejszych magazynach kulturalnych. Prace tego wielkiego człowieka wpłynęły na rozwój amerykańskiej popkultury i wkrótce stały się ważną częścią teatru. O tym, kim był Władysław Benda i jak wyglądała jego sztuka, opowiemy bardziej szczegółowo na poznaniski.eu.
Dzieciństwo i lata młodzieńcze
Władysław Teodor Benda urodził się 15 stycznia 1873 r. w Poznaniu, gdzie spędził dzieciństwo i młodość. Po ukończeniu szkoły jego rodzice nalegali, by syn kształcił się na inżyniera, w związku z czym chłopiec sumiennie przygotowywał się do przyjęcia do poznańskiego Instytutu Inżynierii, jednak z powodu braku miejsc nie mógł rozpocząć studiów. W oczekiwaniu na wolne miejsca na wyższej uczelni zaczął uczęszczać do Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W tym czasie rodzina przeniosła się do Wiednia, a Benda kontynuował studia na tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych.
Światowa sława
W 1899 roku Helena Modrzejewska zaprosiła rodzinę Bendów do Stanów Zjednoczonych. Rodzina przeprowadziła się i nigdy nie wróciła do Europy. W 1903 roku młody Władysław wstąpił do Chase School of Art w Nowym Jorku i został członkiem Art Students League.
Pierwszą pracą Bendy w Stanach Zjednoczonych było zaprojektowanie scenografii i kostiumów do sztuki Antoniusz i Kleopatra. Publiczność i krytycy chwalili nie tylko grę aktorską, ale także stroje stworzone przez początkującego artystę. Po tym wydarzeniu Benda stał się rozpoznawalny.
W 1906 roku Władysław dostał pracę jako ilustrator w prestiżowym amerykańskim miesięczniku Scribner’s Magazine. Redaktor artystyczny i czytelnicy byli zachwyceni pracami Bendy. Od tego momentu kariera Władysława zaczęła się szybko rozwijać, a na jego koncie zaczęły pojawiać się nowe artystyczne arcydzieła. Wkrótce stworzył ilustracje dla tak popularnych magazynów jak Liberty, Vanity Fair, Vogue. Jego prace na okładkach książek przyciągały coraz szersze grono odbiorców. Warto zaznaczyć, że artysta ilustrował dzieła tak znanych pisarzy jak Louis Stevenson, Arthur Conan Doyle, Rudyard Kipling, wizualizując wymyślone przez nich historie w swój unikalny sposób.
Legendarne maski
Prawdopodobnie największą sławę przyniosły Bendiemu stworzone przez niego maski. Po raz pierwszy zaprezentował swoją maskę na balu karnawałowym w 1914 roku. Władysław został wówczas zaproszony na maskaradę odbywającą się w Llewellyn Park w New Jersey. Na bal przybył w masce demona wykonanej z kilku sklejonych ze sobą warstw papieru. Zdając sobie sprawę, że dzieło wzbudziło zainteresowanie publiczności, Władysław zaczął tworzyć inne maski, które zdobiły jego pracownię. W 1918 roku kilka z jego prac zostało zaprezentowanych na wystawie zorganizowanej przez Architectural League of New York. W 1920 r. wydawca Vanity Fair zobaczył maski Bendy i postanowił zorganizować sesję zdjęciową z ich udziałem dla swojego magazynu.
Wkrótce maski Władysława Bendy stały się sławne na całym świecie, zaczęły być wykorzystywane do kręcenia filmów. Studio Metro-Goldwyn-Meyer zleciło utalentowanemu artyście stworzenie maski dla aktorki Katharine Hepburn.
Z biegiem lat Benda poszerzał granice swojej twórczości. W latach dwudziestych jego uwagę zwrócił wizerunek kobiet w sztuce. W ten sposób otworzył erę „dziewczyn Bendy”, które były niezwykle piękne i bardzo tajemnicze. Kilka z jego prac pojawiło się na okładkach znanych magazynów.
Twórczość w okresie I i II wojny światowej
Na początku I wojny światowej rozproszeni po świecie Polacy mieli nadzieję na odzyskanie niepodległej ojczyzny. Polska społeczność Ameryki aktywnie zaangażowała się w walkę o niepodległość, wspierając wysiłek wojenny poprzez organizowanie różnych spotkań. Działacze polonijni, w tym Benda, prowadzili kampanie polityczne na rzecz Polski. Władysław Benda malował plakaty zachęcające mieszkańców Francji do wstępowania do polskiej armii. Jego prace emanowały realizmem i dbałością o szczegóły. Autor wykorzystywał w nich symbole patriotyczne. Po wojnie artysta został odznaczony Orderem Odrodzenia Polski za współpracę z Amerykańskim Komitetem Pomocy Polakom.
Benda nadal tworzył, stając się w Ameryce autorytetem w dziedzinie piękna i estetyki. Dzięki swoim portretom kobiet był dwukrotnie wybierany na sędziego konkursów Miss Ameryki i Miss Polonia.
W latach 30. i 40. Władysław Teodor aktywnie angażował się w działalność naukową. Dużo podróżował, wygłaszał wykłady i demonstrował w praktyce swoje techniki tworzenia masek i malarstwa.
W czasie II wojny światowej artysta wspierał Polskę także plakatami tematycznymi. W swoich pracach wykorzystywał symbole religijne. Na jednym z plakatów, na nazistowskim mieczu symbolizującym Chrystusa, Syna Bożego, umieścił kobietę – Polskę – zamiast ukrzyżowanego Jezusa. Symbolizowało to cierpienie okupowanego przez Niemców kraju.
Władysław Teodor Benda kontynuował działalność artystyczną do końca swoich dni. 30 czerwca 1948 roku zmarł na zawał serca, pozostawiając po sobie wielki dorobek twórczy, wysoko ceniony przez współczesnych.